Stewia ? co to jest, skąd pochodzi i w jaki sposób ją stosować?

22 kwietnia 2021

Stewia jest to bylina, która wytwarza słodkie glikozydy stewiolowe. W ostatnim czasie zaczęto doceniać jej walory smakowe dlatego, że jest to substancja słodząca, którą poleca się osobom na diecie odchudzającej lub nietolerującym sacharozę. Stewia jest słodsza od białego cukru, ale przede wszystkim zdrowsza i łatwiej usuwana z organizmu. Ponadto wykazuje właściwości prozdrowotne, działa przeciwzapalnie, immunosupresyjnie i hipoglikemizująco. Śmiało można stwierdzić, że jest zdrową substancją słodzącą.

Dojrzała roślina osiąga wysokość ok. 80 cm, liście mają kształt łopatkowy albo owalny, a jej łodyga jest zdrewniała. Stewia pochodzi z terenów Paragwaju oraz Brazylii i nazywa się ją „słodkie zioło Paragwaju” lub„ miodowy liść”. Na ten moment uprawiają ją również mieszkańcy Ameryki, Azji a niekiedy Europy. Wykorzystywana jest przeważnie jako słodzik, ale odkryto , że posiada też właściwości terapeutyczne, jest niskokaloryczna, nie ulega fermentacji i jest rozpuszczalna się w wodzie.

Stewia przede wszystkim swoje zastosowanie ma w przemyśle spożywczym. Często jest wykorzystywana jako dodatek do soków owocowych, czekolad, lodów, sorbetów, gum do żucia oraz żywności przetworzonej. Stosuje się ją również w kosmetyce jako np. komponent w produkcji maseczek do twarzy.  

Z czego składa się stewia?

Stewia, a właściwie jej ususzone liście posiadają wiele składników odżywczych, które są korzystnie dla organizmu człowieka.  Jej wartość energetyczna wynosi jedynie 2,7 kcal/g. Pierwszorzędnym makroskładnikiem występującym w stewii są węglowodany, stanowiące ok. 50 – 60% suszonego surowca. W jej skład wchodzi również białko (10%), błonnik pokarmowy (18%) oraz tłuszcze (2-3%). Stewia w swoim składzie zawiera również wiele cennych składników mineralnych oraz witamin takich jak:

  • wapń,
  • potas,
  • sód,
  • magnez,
  • żelazo,
  • fosfor,
  • cynk,
  • selen,
  • miedź,
  • mangan,
  • witamina B2,
  • witamina C,
  • kwas foliowy.

W skład stewii wchodzą się również składniki przeciwutleniające:

  • kwasy fenolowe (kwas kumarowy, synapinowy, cynamonowy), 
  • kwasy chlorogenowe, 
  • ?awonole (kwercetyna, kemferol), 
  • ?awony (apigenina, luteolina). 

Związki, które nadają słodki smak stewii to glikozydy, czyli substancje organiczne zawierające cząsteczkę węglowodanową połączoną z częścią aglikonową. 

Stewia – właściwości zdrowotne

Najważniejszą zaletą stewii jest to, że jest bezkaloryczna. Dlatego też jest uważana jako idealny zamiennik cukru oraz innych substancji słodzących. Dodatkową jej zaletą jest to, że nie powoduje negatywnych następstw zdrowotnych takich jak nadwaga i otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy próchnica zębów. Jej pozytywne właściwości zdrowotne odkryli już wiele lat temu mieszkańcy Ameryki Południowej, wówczas stosowano ją jako lek na cukrzycę. Stewia jest bardzo dobrym wariantem dla cukrzyków, ponieważ nie podnosi poziomu cukru we krwi oraz posiada niski indeks glikemiczny.

Ponadto posiada właściwości hipoglikemiczne, czyli obniżające poziom cukru we krwi dzięki hamowaniu wchłaniania glukozy przez stewiol. Spożywanie stewii zamiast białego cukru jest zalecane osobom, które zmagają się z nadwagą i chcącym zrzucić zbędne kilogramy – zmniejsza wartość energetyczną posiłku. Dodatkową jej zaletą jest to, że nie powoduje alergii oraz zalecana jest osobom chorym na fenyloketonurię.

Stewia wykazuje również następujące działanie:

  • przeciwpróchnicze, 
  • antybakteryjnie,
  • grzybobójcze,
  • oczyszczające,
  • wzmacniające,
  • regenerujące,
  • uniemożliwiające rozwój infekcji wirusowych - szczególnie ludzkiego wirusa HRV, który odpowiada za zapalenia żołądkowo-jelitowe,
  • przeciwzapalne,
  • immunostymulujące,
  • przeciwutleniające,
  • obniża ciśnienie tętnicze krwi - zmniejsza całkowity opór obwodowy, którego wysoka wartość jest przyczyną zwiększonego ciśnienia krwi,
  • działa oczyszczająco i regenerująco zwłaszcza dla skóry trądzikowej. Dzięki niej można pozbyć się wągrów i wyprysków, zamknąć pory, zdezynfekować skórę, ograniczyć wydzielanie sebum, pozbyć się bakterii i toksyn, przyspieszyć gojenie się ran. Dzięki kosmetykom zawierającym w swoim składzie stewię skóra nabiera świeżego i zdrowego wyglądu.

Różne odsłony stewii

Stewia dostępna jest do kupienia w różnych formach. Można wybrać dla siebie najwygodniejszą formę jaką chce się spożywać. Możemy ją kupić w postaci tabletek, płynu, proszku oraz suszonych liści. Poniżej kilka cech charakteryzujących daną formę stewii:

  • liście stewii - całe liście rośliny zawierają zazwyczaj ok. 8-12% słodkich glykozydów,
  • proszek z listków - są to zmielone liście, proszek jest o 10-15 razy słodszy niż cukier,
  • ekstrakt ze stewii - jest to biały proszek, który zawiera ok. 40-50% glykosydów,
  • ekstrakt stewii (koncentrat) - to biały proszek zawierający o wiele więcej glykosydów, bo aż 80-95%,
  • stewiosyd - ekstrakt w najczystszej postać i on zawiera ponad 90% stewiosydu,
  • płynna stewia - to roztwór wodny lub alkoholowy wyżej wymienionych produktów.

 

Mówi się, że stewia ma zalicza się do słodzików, które można bez ograniczeń dodawać do herbaty czy deserów. Jednak należy bardzo być ostrożnym. Przestrzega się, aby nie przekraczać dziennej dawki 4 mg stewii na 1 kg masy ciała.

Niemniej jednak dla wielu osób stewia sprawdza się doskonale jako zamiennik cukru i przez to ich stan zdrowia jest o wiele lepszy. Dla osób odchudzających się stewia działa bardzo pomocniczo w hamowaniu chęci podjadania między posiłkami, ponieważ sama w sobie jest bardzo słodka i gwarantuje uczucie nasycenia słodyczami. Można też ją dodawać jako bazę do deserów dla osób na diecie niskokalorycznej. Dzięki stewii odchudzanie dla wielu osób staje się łatwiejsze i daje o wiele lepsze efekty niż przy całkowitej rezygnacji z cukru w każdej postaci. 

 
 
 

 

Niskokaloryczny catering dietetyczny? Sprawdź nasze diety.

DIETY PURE FOOD